เมื่อวันที่ ๔ มิถุนายน ๒๕๖๙ รศ.นพ.ศักดิ์ชัย วงศกิตติรักษ์ หัวหน้าทีมจักษุแพทย์ศูนย์ตาธรรมศาสตร์ เปิดเผยความสำเร็จของโครงการ “D.R.E.A.M. Project” นวัตกรรมด้านปัญญาประดิษฐ์ (AI) ที่พัฒนาขึ้นเพื่อช่วยคัดกรองและลดความเสี่ยงการตาบอดจากโรคต้อหิน ซึ่งถือเป็นสาเหตุสำคัญอันดับหนึ่งของการสูญเสียการมองเห็นถาวรทั้งในประเทศไทยและทั่วโลก
ผลงานดังกล่าวได้รับการคัดเลือกจากสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ให้เป็นตัวแทนประเทศไทยเข้าร่วมประกวดในงาน “19th International Inventions and Innovation Contest (INTARG 2026)” ณ เมืองคาโตวีตเซ ประเทศโปแลนด์ ระหว่างวันที่ ๒-๓ มิถุนายน ๒๕๖๙ ท่ามกลางการแข่งขันจากผลงานนวัตกรรมชั้นนำของนักประดิษฐ์และนักวิจัยจากหลายประเทศทั่วโลก
AI ผสานข้อมูลความเสี่ยง ยกระดับการตรวจพบโรคตั้งแต่ระยะเริ่มต้น
โรคต้อหินเป็นภัยเงียบที่เกิดจากความดันภายในลูกตาสูงจนส่งผลต่อขั้วประสาทตา ทำให้ผู้ป่วยสูญเสียการมองเห็นอย่างค่อยเป็นค่อยไป และหากไม่ได้รับการรักษาอย่างทันท่วงทีอาจนำไปสู่ภาวะตาบอดถาวรได้
ด้วยข้อจำกัดของการตรวจคัดกรองในระยะเริ่มต้นที่ยังมีความซับซ้อน ทีมจักษุแพทย์ธรรมศาสตร์ ประกอบด้วย อ.นพ.นนทพันธ์ ณรงค์, นพ.ภาสวุฒิ ท่อแก้ว, พญ.จิราพัชร เจนประเสริฐ และ น.ส.พิมพ์มาดา บูรพานนท์ จึงได้ร่วมมือกับทีมวิศวกร ได้แก่ นายวัชระ ศิริอาภรณ์ธรรม, นายพัทธวุธ มานะพงศ์พันธ์ และนายทินภัทร หนูแก้ว พัฒนานวัตกรรม D.R.E.A.M. Project โดยนำเทคโนโลยี Deep Learning มาวิเคราะห์ภาพขั้วประสาทตา พร้อมผสานข้อมูลปัจจัยเสี่ยงสำคัญ เช่น ความดันลูกตา อายุ และประวัติครอบครัว เพื่อช่วยเพิ่มความแม่นยำในการวินิจฉัยและคัดกรองผู้ป่วยตั้งแต่ระยะเริ่มต้น
นับเป็นครั้งแรกที่มีการบูรณาการข้อมูลหลายมิติเข้ากับระบบ AI อย่างเป็นรูปธรรม ซึ่งคาดว่าจะช่วยลดโอกาสการสูญเสียการมองเห็น และป้องกันภาวะตาบอดในผู้ป่วยได้จำนวนมากในแต่ละปี
คว้าเหรียญทองและรางวัลสูงสุด สร้างชื่อเสียงให้ประเทศไทยบนเวทีโลก
จากการนำเสนอผลงานต่อคณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิระดับนานาชาติ นวัตกรรม D.R.E.A.M. Project ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางในด้านความคิดสร้างสรรค์ คุณค่าทางการแพทย์ และศักยภาพในการนำไปใช้จริง
นอกจากจะได้รับรางวัล Excellent Invention Award จากสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) แล้ว ยังสามารถคว้า “เหรียญทอง” และ “INTARG 2026 Grand Jury Platinum Award” ซึ่งเป็นรางวัลเกียรติยศสูงสุดของการประกวดมาครองได้สำเร็จ สร้างความภาคภูมิใจและชื่อเสียงให้แก่วงการแพทย์และนวัตกรรมของประเทศไทยในระดับสากล
ทั้งนี้ ทีมผู้พัฒนามีแผนต่อยอดนวัตกรรมดังกล่าวสู่การใช้งานจริงในระบบสาธารณสุข เพื่อเพิ่มโอกาสการเข้าถึงการคัดกรองโรคต้อหินอย่างมีประสิทธิภาพ และช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยในอนาคต
